Wat is bewust bouwen?
Wat wordt er bedoeld met bewust bouwen? En wat maakt het anders dan gewoon bouwen?
Daarbij spelen onder andere de volgende factoren een rol:
- Locatie van het gebouw (inclusief infrastructuur, verkeersverbinding en landschapsbescherming).
- Slechts een klein afgesloten gebied.
- Het buitenoppervlak van het gebouw is klein gehouden in verhouding tot de inhoud van het gebouw.
- Daglicht wordt optimaal benut om het gebouw te verlichten (evt. lichtgeleidingssystemen of lichtkoepels plaatsen).
- Vergroening van het gebouw, bijvoorbeeld
.
- Gebruik van bouwmaterialen die goed kunnen worden geproduceerd en afgevoerd, bij voorkeur afbreekbaar en met zo min mogelijk energie- en transportkosten (geef de voorkeur aan lokale bouwmaterialen).
- Giftige materialen vermijden.
- Natuurlijke bouwmaterialen zoals leem, dakpannen, natuursteen (uit de omgeving), hout, strobalen.
- Isoleer met materialen van hernieuwbare bronnen (houtvezelisolatieplaten, vlasvezels, hennepvezels, schapenwol, stro) of gerecyclede materialen (bijvoorbeeld glaswol van gerecycled glas of cellulose van oud papier).
- Kies voor ramen met meervoudige isolatie van lokale houtsoorten in plaats van kunststof.
- Gebruik vloerbedekking, zoals kurkvloeren, massief houten vloerdelen en houten parket van regionaal hout, linoleum.
- Gebruik
, en op basis van plantaardige stoffen, zonder oplosmiddelen en met een laag gehalte aan vluchtige organische stoffen (VOS).
- Over het algemeen een laag energieverbruik tijdens de exploitatie van het gebouw
- door zonne-energie te gebruiken met zonne-energie- of fotovoltaïsche systemen;
- door efficiënte warmte-isolatie;
- door efficiënte installatietechniek;
- door de resterende energiebehoefte te dekken met hernieuwbare bronnen zoals thermische zonne-energie, fotovoltaïsche energie en duurzame brandstoffen (bijv. aardwarmte, pelletverwarming).
- Een drainagetechniek, eventueel door drinkwater en grijs water te scheiden dat wordt gebruikt voor het wassen of besproeien van bloemen.
- Afvalwater van bad, douche en wasmachine (grijs water) gebruiken om het toilet door te spoelen en het regenwater na grove filtering gebruiken om de was te wassen (tweekamersysteem: grijs water en regenwater worden gescheiden opgevangen).
- Warmwateraansluiting voor de wasmachine.
- Als de lokale omstandigheden het toelaten: bouw een rioolwaterzuiveringsinstallatie, gebruik de resulterende biomassa als meststof in je eigen tuin, een alternatief is om met meerdere buren een (kleine) rioolwaterzuiveringsinstallatie te bouwen.
- Belangrijk voor meergezinswoningen: mogelijkheden voor afvalscheiding, overdekte fietsenstallingen.
Bij bewust bouwen moet immers elk product en elke installatie gecontroleerd worden op zijn goede eigenschappen. Dit kan een leek al snel overweldigen.
Ook qua uiterlijk kunnen bewuste materialen in de bouw echt wat toevoegen. Als je van opvallende gevelkleuren houdt (binnen de stedenbouwkundige voorschriften), een voorliefde hebt voor houten gevels, dan kan het gebruik van bewuste bouwmethoden of renoveren jouw huis echt uniek maken. Een groendak of accenten met planten op het balkon of terras geven jouw huis de finishing touch.
Welke bewuste materiaalkeuzes zijn er?
Bouwen met bewuste materialen is eigenlijk de oudste manier van bouwen. Denk maar aan pleisterwerk van kalk of leem, natuurlijke verf, isolatie van stro en gevels van hout. Maar welke bewuste bouwmaterialen zijn er eigenlijk? Op welke vlakken kan ik deze bouwmaterialen gebruiken als ik bewust wil bouwen of renoveren?
Ook op het gebied van muurverf zijn er varianten met klei of kalk en andere varianten zonder conserveringsmiddelen, zowel voor binnen als voor buiten. Sommige soorten zijn zelfs verkrijgbaar in jouw gewenste kleur.
Voor het inrichten van het interieur met gipsplaten heb je gipsvezelplaten en gipskartonplaten. En dan heb je ook nog binnenafbouwplaten die op een goede manier schadelijke stoffen permanent chemisch vastleggen, zelfs afbreken en zo voorkomen dat de schadelijke stof weer terugkomt.
Of het nu gaat om kurkvloeren, parket, PVC vloeren of tapijten van gerecyclede materialen. De keuze aan vloerbedekking is enorm! Hier vindt iedereen precies de vloerbedekking die bij hen en hun plannen past. Met tapijten van natuurlijke vezels op de vloer van jouw keuze creëer je comfortabele plekken om even bij te komen van het project.
Uitrusting en techniek
Hoe kan ik mijn gebouw zo uitrusten dat het tijdens het gebruik zo bewust mogelijk blijft? Welke technologieën en andere middelen kan ik gebruiken om energie en andere hulpbronnen te besparen?
Het is vanzelfsprekend dat een bewust huis zo min mogelijk energie naar buiten laat lekken. Of het nu via de buitenkant, de kelder of het dak is. Het belangrijkste is dus een goede isolatielaag.
Bij een goed afgesloten gebouwschil horen ook moderne ramen die zo min mogelijk energie naar buiten laten. Vanuit een bewust perspectief hebben houten kozijnen de voorkeur boven kunststof kozijnen.
Nu is je gebouwschil bijna luchtdicht. Maar wat bijna luchtdicht is, moet gecontroleerd geventileerd worden. Hier komen moderne ventilatiesystemen om de hoek kijken, die de warmte van de afvoerlucht gebruiken om de energie af te geven aan de toevoerlucht.
Koelkast, fornuis, oven, wasmachine, vaatwasser en andere apparaten draaien deels continu of meerdere keren per week. Dat resulteert al snel in een aanzienlijk stroom- en waterverbruik. Moderne apparaten zijn krachtiger en verbruiken minder, waardoor de investering zich binnen enkele jaren terugbetaalt. Neem gewoon eens een kijkje naar de gegevens van je elektrische apparaten en bepaal waar een nieuwe aanschaf de moeite waard is.
Oude apparatuur verkopen of weggeven
Koop je een nieuwe wasmachine terwijl je oude nog perfect werkt? Alhoewel het niet een betere keuze is, gebeurt het wel. Verkoop het oude apparaat door, geef het weg of schenk het aan maatschappelijke organisaties in jouw regio. De volgende trotse bezitter zal je dankbaar zijn. Overigens zijn er ook organisaties die defecte apparaten indien mogelijk repareren en goedkoop verkopen. Kijk online voor meer informatie.
"Oude" gloeilampen zijn inmiddels al een paar jaar uit de mode. Maar eerlijk gezegd, gebruik je overal moderne led's? Hier ligt ook een grote mogelijkheid tot besparing.
Elke druppel stroomt onbenut weg in het riool. Zo zonde! Regenwater is echter geschikt voor het bewateren van de tuin, maar ook voor het doorspoelen van het toilet en de wasmachine. Afhankelijk van waar je het voor wilt gebruiken en hoe groot je huishouden is, zijn er verschillende tonnen- of tankgroottes en regenwateropvangsystemen beschikbaar.
Wil je nog meer doen? Wat dacht je van het hergebruiken van grijswater? Hiermee kun je water dat gebruikt is om je handen te wassen, te douchen of te baden, en slechts licht vervuild is, verder gebruiken. Het is perfect geschikt voor het doorspoelen van het toilet, wassen van kleding of het bewateren van de tuin. Je waterverbruik zal aanzienlijk verminderen. En dat alles zonder concessies te doen aan comfort of hygiëne.
Wil je precies weten waar jouw groente op je bord vandaan komt? Dan kun je dat heel eenvoudig zelf in je tuin laten groeien. Zo weet je wat erin zit en hoe je planten behandeld zijn, of juist niet. Met hulpmiddelen zoals een kas of kweekbakken kun je het seizoen aanzienlijk verlengen en binnenkort gedurende meerdere maanden per jaar verse groenten en fruit oogsten.
Slim bouwen
Met Smart Home kun je je huishoudelijke apparaten en systemen intelligent bedienen via je smartphone of andere apparaten met internet. Smart Home helpt je ook energie te besparen! Hier een paar feiten:
Hoe je slim stroom kunt besparen? Bijvoorbeeld door de verwarming zo in te stellen dat deze alleen werkt wanneer je thuis bent en anders op een lager pitje brandt. Of wanneer je het gebouw verlaat, worden automatisch alle onnodige apparaten uitgeschakeld en de lichten uitgedaan.
Andere slimme opties: Je krijgt bijvoorbeeld informatie als je het huis verlaat en er staat nog een raam open, mits je al je ramen slim hebt ingesteld. Je kunt ook geïnformeerd worden als je onderweg bent en er iemand aanbelt. Zo kun je de deur van je huis openen voor vrienden als je in de file staat en onverwachts te laat komt.
Wat dacht je van vaker naar het werk fietsen of er bijvoorbeeld een kleine boodschap mee doen? Vooral korte afstanden zijn gemakkelijk met de fiets af te leggen en houden je ook fit. Koop een fietsgarage. Dan zijn er geen excuses meer.
