Wat is biodiversiteit?

Bio-wat? Biodiversiteit. Een héle mond vol. Het klinkt ingewikkelder dan het eigenlijk is. Biodiversiteit staat voor de hoeveelheid verschillende planten en dieren binnen een bepaald gebied. En de variatie daarin, diversiteit dus, is belangrijk voor het evenwicht in de natuur. Biodiversiteit zorgt onder andere voor schoon water en vruchtbare grond. Natuurlijke hulpbronnen, die bijvoorbeeld weer zorgen voor landbouw waaruit voedsel en grondstoffen verkregen kunnen worden. Belangrijk dus!

Voor biodiversiteit zijn dus planten en dieren nodig. In jouw tuin kun je op eenvoudige manieren een grote bijdrage leven aan de biodiversiteit. Dus steek je handen uit de mouwen en laat die groene vingers wapperen!

Wat kun jij doen aan biodiversiteit?

Heel simpel gezien moet je tuin 'gewoon' leven! Hoe meer variatie aan insecten in je tuin, hoe gezonder dit is voor onze planeet. Geef die vlinders, bijen en andere beestjes een lekker plekje om te vertoeven. Maar waar wij een lekker plekje verstaan als strak-gazon-met-terras-in-de-zon, zien insecten dit iets anders. Zie het als een kind dat buiten de lijntjes kleurt: wild, kleur & variatie! Natuurlijk wel in bepaalde mate: een tuin moet ook leuk blijven voor jóu. Dus verzorg en onderhoud, bemest en knip bij. Creëer de perfecte leefomgeving voor jouzelf én al die insecten. Hoe? Dat lees je hieronder!

Het begint met een gezonde bodem

Wist je dat een handvol aarde meer levende wezens bevat dan er mensen op aarde zijn? Ze kunnen veel voor je doen doen als je ze de juiste leefomstandigheden geeft. Bodemorganismen heb je in twee soorten:

  • Bodemflora (bacteriën, schimmels, algen).
  • Bodemfauna (regenwormen, rondwormen, mijten, enz.).

Dit is waarom je bodemorganismen in je grond wilt:

  • Bodemorganismen zijn verantwoordelijk voor het afbreken en omzetten van dood organisch materiaal (bladeren, wortels, enz.). Ze zetten dit om in voedzame humus, waarvan de voedingsstoffen beschikbaar zijn voor planten en andere micro-organismen.
  • Je hebt nauwelijks last van overbemesting of een te hoge zuurgraat. Je planten zijn daardoor minder vatbaar voor ziekten of groeistoornissen.
  • Bodemorganismen maken de grond los en mengen alles door elkaar. Dit zorgt voor een goede grondbeluchting en verbetert de bodemstructuur. Weer wat minder inspanning voor jou!
  • Je hebt minder snel last van wateroverlast, omdat de regendruppels gemakkelijk in de luchtige grond trekken.
  • De bodem houdt het vocht hierdoor ook langer vast. Dat betekent weer minder kans op uitdroging!
  • Daarnaast kunnen sommige bodembacteriën stikstof uit de lucht halen en gebruiken! Dit gaat vaak in samenwerking met andere planten.

Gezonde bodem . HORNBACH
Organismen maken jouw bodem vruchtbaar en weerbaar.

Zo maak je het organismen naar hun zin in jouw bodem:

  • Organische meststoffen
    Breng regelmatig (twee tot drie keer per jaar) organische meststoffen aan. Organische meststoffen bestaan uit dierlijke en plantaardige grondstoffen. Ze bevatten de juiste voedingstoffen voor een gezond bodemleven.
  • Biologische bestrijdingsmiddelen
    Vermijd elke vorm van gif en gebruik biologische bestrijdingsmiddelen tegen ongedierte. Chemicaliën maken de bodem (en dus al het leven) uiteindelijk alleen maar zwakker. Aaltjes zijn bijvoorbeeld natuurlijke vijanden voor een bepaalde plaag in je tuin. Lees hier alles over natuurlijke bestrijding met aaltjes.
  • Mulch regelmatig
    Mulchen is eigenlijk een brede vorm van bodembedekking. Meestal is dit organisch materiaal. Het voedt de bodem niet alleen, het zorgt ook voor bescherming van weersinvloeden.
  • Compost
    Maak je eigen organische meststof en behandel je grond elk jaar met een lading compost. Hier maak je veel beestjes in de tuin erg blij mee! Bekijk hier hoe je dit doet!
  • Zuurgraad van de bodem
    Controleer regelmatig de pH-waarde (zuurgraad) van de grond. Niet alle planten hebben namelijk dezelfde zuurgraadverhouding nodig. De meeste tuinplanten geven de voorkeur aan een pH-waarde tussen 5,5 en 6,5. Is de pH-waarde te hoog? Dan betekent dit vaak dat de bodem teveel kalk bevat. Kraanwater bevat vaak veel kalk. Dit kun je eenvoudig oplossen door je tuin te bewateren met regenwater!
  • Weinig schoffelen
    Ga niet te vaak met de schoffel door je bodem! Het hele bodemsysteem breng je er letterlijk mee op de schop. Tuurlijk draagt het bij aan de grondbeluchting. Maar als het bodemsysteem zijn gang kan gaan, doet Moeder Natuur dit klusje voor je!

'Mulch' erop los!

Mulchen wordt vaak gedaan in de vorm van compost aanbrengen. Wist je dat er nog veel meer manieren zijn om je bodem te bedekken? Je kunt mulchen met herfstbladeren, stro of hooi, houtsnippers (goed alternatief voor tuintegels!), cacaodoppen (goed om slakken en katten uit je tuin te houden), boomschors, grind, of zelfs met kartonsnippers! Mulchen heeft veel voordelen voor jouw bodem:

  • Bescherming tegen weersinvloeden (zon, vorst, wind).
  • Bescherming tegen onkruid.
  • Voedzaam voor de bodem.

Variatie, variatie, variatie

Variatie speelt een hele belangrijke rol binnen biodiversiteit. Je tuin kan nóg zo groen zijn met een gazon en een heg als tuinafscheiding, maar daar alleen komen die vogels hun nest niet voor uit. Hoe meer afwisseling, hoe aantrekkelijker jouw tuin wordt voor alle dieren en organismen. Hoe dat werkt? Simpel: ze zijn afhankelijk van elkaar!

Een voorbeeld: zonder bloemen heb je geen bijen. Zonder bijen kan er geen bevruchting van een bessenstruik plaatsvinden. Zonder bessen hebben vogels niets te eten. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Onze hele levende planeet is afhankelijk van elkaar. En dat begint bij jóuw tuin!

Tips voor een gevarieerde tuin

  • Wissel je tuin af met bomen, heggen, struiken, vaste planten, bodembedekkers, klimplanten en/of planten in potten. Zo hebben dieren altijd een plek om te schuilen of om voedsel te zoeken.
  • Wissel je bodem af met droge zonnige stukken, stukken met schaduw, natte gedeelten rond een vijver, etc. Binnen jouw tuin bevinden zich op deze manier weer afzonderlijke ecosysteempjes!
  • Wissel af in hoogteverschil. Doordat regenwater altijd wegstroomt naar de lager gelegen delen kun je zorgen dat het naar een plek stroomt waar het water langzaam de grond in kan trekken. Hierdoor is er ruimte voor andere plantensoorten die graag in drassige grond staan.
  • Kies voor elk seizoen een andere bloeiende plant. Zo is er elk seizoen voedsel te vinden voor insecten. Bekijk het advies over bloembollen en hun bloeiperiodes.
  • Ga voor inheemse planten. Dit zijn planten die al in het gebied waar je woont voorkomen. Deze planten leven ook in 'het wild' in jouw omgeving en zullen het dus waarschijnlijk goed doen in jouw tuin!
  • Kies voor planten of bomen met bessen of andere vruchten. Hiermee lok je vogels naar je tuin!
  • Houd ruimte over voor een 'rommelhoekje'. Hier kun je bladeren en ander tuinafval kwijt. De egel doe je hier veel plezier mee.
  • Verbouw groenten in jouw eigen moestuin. Ook groentes en kruiden trekken weer andere soorten insecten aan!


Variatie in je tuin . HORNBACH

De juiste onkruidbestrijding

Wil je een biodiverse tuin? Dan zul je een haat-liefdeverhouding met onkruid moeten accepteren. Onkruid is namelijk niet alleen maar irritant, lelijk en stom. Het kan ook nuttig zijn! Bovendien behoort bepaald onkruid gewoon tot de inheemse plantensoorten. Ze horen nou eenmaal in het ecosysteem.

Wat je niet wilt is dat een onkruidsoort gaat overheersen (hierdoor krijgen andere belangrijke planten geen kans om te groeien). Of dat het op plekken groeit die je juist wat netter wilt houden. In deze gevallen kun je het onkruid best aanpakken. Biologisch onkruid bestrijden doe je vooral lekker met de hand. Vind je dit echt te veel werk? Dan is een onkruidbrander of onkruidborstel ook een prima milieuvriendelijk alternatief om onkruid tussen bestrating te verwijderen.

Onkruid voorkomen

Wil je je bodem gezond houden en tegelijkertijd onkruid tussen je planten voorkomen? Plaats dan een bodembedekker. Dit kan in de vorm van boomschors of cacaodoppen, óf in de vorm van een horizontale groeier. Deze planten zorgen ervoor dat onkruid geen kans heeft!

De juiste bloemen en planten kiezen

We weten nu dus dat planten en bloemen met hun variatie belangrijk zijn. Maar de keuze voor soort is ook belangrijk. Tropische planten zijn mooi, maar ze zullen hier in het wild nooit voorkomen. Daarom zijn deze planten niet nuttig voor onze Hollandse insecten.

Plant dus vooral planten waar het leven in de tuin iets aan heeft. Onderzoek welke plantensoorten in jouw omgeving voorkomen en help de natuur een beetje door deze ook in jouw tuin te zetten.

Tips voor het kiezen van beplanting in jouw tuin

Bijen bestuiven geen tegels. Plant iets!

Bijen en vlinders

Bijen en vlinders zijn kieskeurige beestjes. Ze zijn afhankelijk van specifieke planten en bloemen die rijk zijn aan nectar. 'Hun probleem...' zul je misschien denken. Maar doordat wij onze tuin steeds vaker vol tegelen sterven deze nuttige insecten straks nog uit! En dit heeft ook gevolgen voor ons. Bijen bestuiven namelijk 80% van onze gewassen. Studies tonen aan dat zonder deze bijen de fruitoogst met 10 - 40% daalt. En dan heb je het nog niet eens over de bedreiging van de biodiversiteit.

Jij kunt ze een handje helpen door specifieke, bloeiende, nectarrijke planten in de tuin te zetten. Ze zijn ook nog eens fijn voor het oog! Jij blij, bij blij.

Bijen in de tuin . HORNBACH

Op jou kunnen ze rekenen, het hele jaar door!

Bijen en vlinders hebben veel voedsel nodig, van de vroege lente tot de late herfst. Vooral in de lente en de herfst is het moeilijk voor hen om bloeiende planten te vinden. Zoek altijd naar planten die op verschillende tijdstippen bloeien, om het hele jaar door een zo lang mogelijke bloeitijd te garanderen.

Met deze bloemen maak je bijen blij:

Voorjaar

  • Wilde kers
  • Noorse esdoorn
  • Hazelnoot
  • Lindeboom
  • Kamperfoelie
  • Roos
  • Kornoelje
  • Wilde iris
  • Rhododendron
  • Azalea
  • Bergenia
  • Hyacinthoides
  • Pluimspirea
  • Vergeet-mij-nietje
  • Akelei
  • Meidoorn
  • Klimroos
  • Zoetewikke

Zomer t/m herfst

  • Vlinderstruik
  • Vlierbes
  • Clematis
  • Lijsterbes
  • Spoorbloem
  • Struikmalva
  • Limonium
  • Lavendel
  • Koninginnekruid
  • Puntwederik
  • Lupine
  • Steenanjer
  • Monnikskap
  • Salie
  • Duizendblad
  • Meisjesogen
  • Suzanne-met-de-mooie-ogen
  • Klimkers
  • Dagbloem
  • Bloeiende heide
  • Winterheide
  • Klimop
  • Kogeldistel
  • Vetkruid
  • Amerikaanse trompetbloem
  • Monnikspeper
  • Russische salie
  • Blauwbaard

Met deze bloemen maak je vlinders blij:

Voorjaar

  • Winterakoniet
  • Krokus
  • Hyacinthus
  • Leverbloempje
  • Boswilg
  • Gele kornoelje
  • Judaspenning
  • Duizendschoon
  • Schildzaad
  • Anjer
  • Blauwkussen
  • Margriet
  • Knautia

Zomer t/m herfst

  • IJzerhard
  • Phlox drummondii
  • Afrikaantje
  • Cosmea
  • Vetkruid
  • Aster
  • Chinese anemoon
  • Lavendel
  • Sering
  • Tijm
  • Rozemarijn
  • Scabiosa
  • Zonnehoed
  • Centaurie

Vlindertuin . HORNBACH

Leven in de tuin

Wil jij méér actie in de tuin dan al die mini-beestjes die druk in de weer zijn? Dat is een kwestie van de boel de boel laten. Insecten trekken namelijk automatisch vogels of egels aan. Toch kun je het een beetje stimuleren met de volgende tips.

Tips voor een diervriendelijke tuin:

  • Vogelbad
    Op warme zomerdagen kun je vogels een handje helpen door een vogelbadje te plaatsen. Zet hem liever wel op een plek waar de kat van de buren niet bij kan komen!
  • Egelpaadjes
    Let bij het plaatsen van je schutting op egelpaadjes. Egels scharrelen vaak van tuin naar tuin. Omdat veel tuinen een afscheiding hebben met de buren wordt ze dit lastig gemaakt. Gooi je idee om het egels makkelijker te maken eens over de schutting bij de buren! Wie weet zijn zij net zo'n dierenvriend als jij.
  • Zaden van uitgebloeide planten
    Uitgebloeide planten behouden vaak nog een deel van hun zaden. Door deze in de winter te laten staan help je vogels en knaagdieren de winter door.
  • Natuurlijke vijvers
    Vijvers hebben veel voordelen voor jouw tuin. Dieren kunnen jouw vijver gebruiken voor verkoeling of om uit te drinken. Daarnaast vangt een vijver regenwater op en trekt het ook kikkers en andere soorten insecten aan, zoals libelles. Zorg wel dat de vijver voldoende waterplanten heeft. Deze houden het water schoon. houd ook als laatste rekening dat de oever geleidelijk afloopt. Een egel gaat liever niet kopje onder!
  • Insectenhotels
    Ooit gehoord van een insectenhotel? Steeds meer mensen plaatsen er één in hun tuin omdat insecten het moeilijk hebben. Ze kunnen hier ongestoord de eitjes van hun larven leggen en voedsel (bijvoorbeeld nectar) opslaan. Vooral bijen, lieveheersbeestjes en vlinders komen erop af.

Vijver in de tuin . HORNBACH

Waarom zijn egels en knaagdieren goed voor je tuin?

Slakken snoepen het liefst jouw moestuin helemaal leeg. Één keer raden wie graag slakken snoept? Egels en spitsmuizen! 's Nachts gaan ze graag op slakkenjacht in jouw tuin. Mooi hè? Moeder Natuur doet het werk voor je! Maar voor wat, hoort wat. Jij kunt ze tijdens de koude maanden een onderdak geven om hun winterslaap te houden. Creëer een luchtige stapel met tuinafval (takjes, bladeren etc.) op een beschutte plek in de tuin. Jij blij, zij blij!

Hoe maak ik mijn balkon biodivers?

Heb jij geen tuin maar wel een balkon, gevel of terras. Ook dán kan het interessant zijn voor een insect om daar eens te landen! Wees creatief met je ruimte en kies de juiste planten.

Deze planten zijn geschikt voor jouw balkon:

Kruiden

  • Salie
  • Bieslook
  • Melisse
  • Oregano
  • Herfst-Salie
  • Tijm
  • Kattenkruid
  • Bernagie
  • Bonenkruid
  • Pepermunt
  • Citroenmelisse

Bloemen

  • Duizendblad
  • Lavendel
  • Vlambloem
  • Aster
  • Dotterbloem
  • Wilde cichorei
  • Vingerhoedskruid
  • Vetkruid
  • Hyssopus
  • Winterheide
  • Phacelia
  • Gewone bergamotplant
  • Goudsbloem
  • Cosmea
  • Korenbloem
  • Zonnebloem
  • Wikke
  • Muurpeper
  • Zonnewende
  • Portulak
  • Tuinlobelia
  • Clematis

Inspiratie voor een biodivers balkon

  • Balkon beplanten . HORNBACH

    Gebruik plantenbakken

    Plantenbakken zijn handig voor jouw terras of balkon. Je kunt ze namelijk ook gebruiken als zithoek-afscheiding. Én je kunt variëren, zonder dat je bang hoeft te zijn dat de planten elkaar in de weg gaan zitten. Ideaal!

  • Plantenwand . HORNBACH

    Verticaal tuinieren

    Door verticaal te tuinieren ga je slim met je ruimte om. Maak zelf een wand en hang hem helemaal vol met bloemen en kruiden: the sky is the limit!

  • Bloempotten en plantenbakken l HORNBACH

    Balkonbakken

    Met balkonbakken ga je gegarandeerd slim om met je schaarse vierkante meters. Doordat ze over de reling hangen nemen ze geen ruimte in. En zeg nou zelf: wat doe je anders met die kale reling?

  • Groen op je balkon . HORNBACH

    Varieer eindeloos

    De sleutel is nogsteeds variatie! Zorg dat er elk seizoen iets te vinden is. Zo laat je die bijen niet zomaar jouw balkon voorbij vliegen. Misschien heb je plek voor een fruitboom? Het dient meteen als zonwering en die parasol heb je niet meer nodig!

  • Insectenhotel. HORNBACH

    Plaats een insectenhotel

    Je hoort het goed! Zelfs op je balkon komen insecten een kijkje nemen. Ze kruipen, krioelen, vliegen er namelijk op los. Met een insectenhotel geef jij ze een veilige rustplek.

van

Zie je dat biodiversiteit helemaal niet zo ingewikkeld is als het in eerste instantie misschien klinkt?

Uiteraard heeft iedereen altijd de keuze hoe en welke producten er in en rondom het huis worden gebruikt. HORNBACH is zich bewust van de verantwoordelijkheid die zo’n groot assortiment met zich meebrengt. We weten dat we artikelen aanbieden die weliswaar noodzakelijk zijn voor een project, maar tegelijkertijd ook een belasting voor het milieu kunnen vormen.

Met veel milieuvriendelijke producten willen we echter alternatieven aanbieden en laten zien wat er allemaal mogelijk is bij HORNBACH. We werken hard aan de verdere ontwikkeling van ons assortiment, zo ook op het gebied van duurzaamheid.

Subsidie op biodiversiteit

Gemeenten zien graag dat woningbezitters duurzame stappen zetten rondom huis en tuin. Kijk daarom bij je eigen gemeente of er een subsidieregeling is voor het uitvoeren van maatregelen met betrekking tot biodiversiteit.

Projecten die interessant kunnen zijn